کەڵەکەبوونی هەزاران پارچە خاشاکی بۆشایی ئاسمان و پارچەی هاژەکە جێهێڵدراوەکان لە خولگەی زەویدا، ڕێگەی بۆ دروستبوونی ئابووریەکی نوێی پڕقازانج خۆش کردووە.
هەزاران مانگی دەستکرد لە دەوری زەوی دەخولێنەوە و دوای کۆتایی هاتنی تەمەنیان، لەگەڵ ئەو ڕۆکێتانەی کە ناردوویانن بۆ خولگە، لە بۆشایی ئاسماندا دەمێنێنەوە. کەوتنەخوارەوەی قۆناخێکی سەرەوەی ڕۆکێتی فالکۆن ۹ی سەر بە کۆمپانیای سپەیس ئێکس (SpaceX) بۆ سەر مانگ، دوای ساڵێک وێڵبوون لە ڕێگەیەکی کۆنتڕۆڵنەکراودا، جارێکی تر سەرنجی شارەزایانی بۆ مەترسییەکانی ئەم خاشاکە سەرگەردانانە ڕاکێشا.
بەپێی ڕاپۆرتێکی CNBC، مانگە دەستکردە پەککەوتووەکان، پارچە ڕۆکێتە بەکارهاتووەکان و پاشماوەکانی تری بۆشایی ئاسمان دەتوانن ساڵانێک لە خولگەدا بێن و بچن؛ دۆخێک کە دەبێتە هۆی قەرەباڵغبوونی لەڕادەبەدەری ژینگەی بۆشایی ئاسمان و زیادبوونی مەترسیی خۆبەیەکدادان. ئێستا گروپێک لە کۆمپانیا تایبەتەکان خەریکی وەبەرهێنانن لەسەر بیرۆکەی پاککردنەوەی ئەم خاشاکانە و خزمەتگوزاری مانگە دەستکردەکان پێش ئەوەی بەرکەوتەیان هەبێت لەگەڵ خاشاک.
ژێرخانی بۆشایی ئاسمان بووەتە بنەمایەکی سەرەکی بۆ ئابووریی جیهانی و لە هەموو شتێکدا لە مامەڵە داراییەکان و GPSەوە بگرە تا پێشبینیکردنی کەشوهەوا و بەدواداچوونی ڕۆکێتەکان ڕۆڵێکی بەرچاو دەگێڕێت.
نەخشە کارلێککارەکان (Interactive Maps) دەریدەخەن کە لە ئێستادا نزیکەی ۳۰ هەزار تەن لە بۆشایی ئاسماندا شوێنپێیان دیارە کە تەنها نزیکەی ۱۸ هەزار و ۵۰۰ دانەیان مانگی دەستکردی چالاکن و ئەوانی تر پارچەی تێکچوو یان جەستەی ڕۆکێتەکان پێکدەهێنن.
ئەندرو فایۆلا، جێگری بازرگانیی کۆمپانیای خزمەتگوزاریی خولگەیی Astroscale دەڵێت: «بۆشایی ئاسمان سەرمایەیەکی گشتیی جیهانییە و ئێمە خەریکی پیسکردنین. بەڕاستی دەبێت پاکی بکەینەوە؛ چونکە پەرەسەندنی فەرهەنگی بەکارهێنان و فڕێدانی ئامێرەکان لە بۆشایی ئاسماندا، دەرئەنجامی قورسی بەدوادادێت.»
تەنانەت پارچەی زۆر بچووکی زبڵ و خاشاک کە بە خێرایی هەزاران کیلومەتر لە کاتژمێرێکدا دەجووڵێنەوە، دەتوانن زیانی کوشندە بە مانگە دەستکردەکان بگەیەنن یان جلی ئاسمانگەڕەکان لە کاتی کاکرکردن لە دەرەوەی کەشتیی بۆشاییدا بدڕێنن. ئەسترۆسکەیڵ (Astroscale)، توانای بەستنەوە بە کەشتییەکی تری بۆشایی لە خولگەدا لە ڕێگەی سیستەمی مژینی موگناتیسییەوە نیشانداوە. ئەم کارە لە بارودۆخێکدا کە تەنەکان لە خولگەی نزمدا بە خێرایی ۷ تا ۸ کیلومەتر لە چڕکەیەکدا دەجووڵێنەوە، زۆر ئەستەم دەبێت.
تیم فلۆرەر، سەرۆکی بەشی خاشاکی بۆشایی ئاسمانی ئاژانسی بۆشایی ئەوروپا (ESA) دەڵێت: «مانگە دەستکردە چالاکەکان دەبێت بۆ هەڵهاتن لە ڕێڕەوی مانگە دەستکردەکانی تر و پارچە خاشاکەکان، مانۆڕی ڕێگری لە بەیەکدادانی زۆر ئەنجام بدەن. تەنانەت ئەگەر هیچ مانگێکی دەستکردی نوێش ڕەوانە نەکرێت، بڕی خاشاکەکان لە خولگەدا هەر ڕوو لە زیادبوون دەکات؛ چونکە تەنەکان خێراتر لە خێرایی چوونەژوورەوەی سروشتی بۆ بەرگەهەوا، لە تێکچوون و هەڵوەشاندنەوەدان.»
ستارتئەپی ClearSpaceیش بازاڕی پاککردنەوە وەک بەشێک لە دەرفەتێکی گەورەتر بۆ پشکنین، چاککردنەوە و ڕاگرتنی کەشتییە بۆشاییەکان لە خولگەدا دەبینێت. ئەم کۆمپانیایە بە پاڵپشتی ئاژانسە بۆشاییەکانی ئەوروپا، مانگێکی دەستکردی بە پەنجەکێک گەشەپێداوە کە دەتوانێت خاشاکەکان ڕاو بکات و بیانگەڕێنێتەوە بۆ زەوی یان ئاڕاستەیان بکات بەرەو گۆڕستانی بۆشایی ئاسمان.
لوک پیگە، دامەزرێنەر و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کلیرسپەیس دەڵێت: «ئێمە لە ڕاستیدا چینێکی خزمەتگوزاری بۆ ژێرخانی بۆشایی ئاسمان بنیات دەنێین. ئەگەر خزمەتگوزاری چاککردنەوە و ڕاگرتن بوونی نەبووایە، شاڕێگاکانی ئێمە پڕ دەبوون لە ئۆتۆمبێلی تێکچوو؛ بۆشایی ئاسمانیش بەشێوەیەکی بەرچاو پێویستی بە ژێرخانی خزمەتگوزاریی لەم شێوەیە دەبێت.»
لە ئەگەری فراوانتر بوونی زبڵ و خاشاک لە ئاسماندا، بە دڵنیاییەوە بازرگانییەکی گرانبەها بۆ پاککرندەوە و چاودێری سیستەمە هەستیارەکانی ناو بۆشایی ئاسمان دروست دەبێت.
